“Зэв”-ээр 100 цаг цахилгаан хадгална: Form Energy $750 саяын хөрөнгө татлаа
АНУ-ын Form Energy компани 2026 оны наймдугаар сарын 12-нд 750 сая ам.долларын шинэ хөрөнгө оруулалт татжээ. Ингэснээр тус компанийн нийт босгосон хөрөнгө 2 тэрбум ам.доллароос давсан байна. Form Energy-ийн хөгжүүлж буй технологийн онцлог нь литий-ион батарейгаас өөр зарчмаар ажилладаг, 100 цаг хүртэл цахилгаан хадгалах төмөр–агаарын батарей юм.
Технологийн үндсэн зарчим нь тун сонирхолтой. Батарей цахилгаанаа гаргаж байх үед доторх төмөр агаараас хүчилтөрөгч авч зэвэрнэ. Харин дахин цэнэглэх үед цахилгааны тусламжтайгаар төмрийн ислийг буцаан төмөр болгож, хүчилтөрөгчийг гадагшлуулдаг. Form Energy энэ процессыг “reversible rusting” буюу буцааж хувиргаж болдог зэврэлт гэж нэрлэдэг. Үндсэн орц нь төмөр, ус, агаар. (formenergy.com)
Энэ батарей гар утас, цахилгаан автомашинд зориулагдаагүй. Харин цахилгаан сүлжээнд нар, салхины үйлдвэрлэл хэдэн өдөр дараалан буурсан үед нөөц эрчим хүч өгөх зорилготой. 100 цаг гэдэг нь дөрвөн өдрөөс илүү хугацааны хадгалалт гэсэн үг. Ийм урт хугацааны хадгалалт нь сэргээгдэх эрчим хүчний хамгийн том сул тал болох тасалдлыг нөхөх боломжтой гэж компани үзэж байна.
Form Energy-ийн технологи аль хэдийн том хэмжээний төслүүд рүү орж эхэлжээ. Xcel Energy болон Google Миннесота мужид 300 МВт чадалтай, 30 ГВт.ц багтаамжтай төмөр–агаарын батарейн систем байгуулахаар 2026 онд зарласан. Мөн AI дата төв хөгжүүлэгч Crusoe компани Form Energy-ээс 12 ГВт.ц батарейн хүчин чадал авахаар гэрээ байгуулсан байна. (newsroom.xcelenergy.com)
Энэ өсөлтийн нэг шалтгаан нь AI дата төвүүдийн цахилгааны хэрэглээ. Серверийн хүчин чадал нэмэгдэхийн хэрээр зөвхөн шинэ цахилгаан станц барих бус, эрчим хүчийг тасралтгүй хадгалах систем улам чухал болж байна. Наймдугаар сарын 12-ны мэдээллээр Form Energy-ийн арилжааны төслүүдийн захиалгын хэмжээ энэ жил 20 ГВт.ц орчмоос 80 ГВт.ц орчим болж өссөн байна. (wsj.com)
750 сая ам.долларын шинэ хөрөнгийг компанийн Баруун Виржиниа дахь үйлдвэрлэлийг өргөжүүлэх болон захиалгат төслүүдээ хэрэгжүүлэхэд ашиглана. Гэхдээ хөрөнгө татсан нь технологи бүх сорилтоо давсан гэсэн үг биш. Одоо Form Energy-ийн өмнө хэдэн арван ГВт.ц хэмжээний батарейг олноор үйлдвэрлэж, цахилгаан сүлжээнд олон жилийн турш найдвартай ажиллуулж чадах эсэх гэсэн хамгийн том шалгалт үлдэж байна.
Form Energy-ийн түүхийн гол санаа нь “зэвээр батарей хийсэн” гэсэн содон технологиос илүү өргөн хүрээтэй. Сэргээгдэх эрчим хүч нэмэгдэхийн хэрээр дэлхийн эрчим хүчний салбарын асуулт “хэдий хэмжээний цахилгаан үйлдвэрлэх вэ?”-гээс “үйлдвэрлэсэн цахилгаанаа хэр удаан хадгалж чадах вэ?” гэдэг рүү шилжиж байна.
Хэрэв төмөр–агаарын батарей том хэмжээний цахилгаан сүлжээнд найдвартай ажиллаж чадвал наргүй, салхигүй хэдэн өдрийг давахын тулд заавал их хэмжээний литий батарей эсвэл уламжлалт нөөц эх үүсвэр шаарддаг өнөөгийн загварт шинэ сонголт нэмэгдэх боломжтой.
Эх сурвалж: Form Energy, The Wall Street Journal, Xcel Energy.
