Японы айлчлалаар юу тохиролцов?
Ерөнхий сайд Н.Учралын есдүгээр сарын 27–30-нд Японд хийсэн айлчлалаар “Чингис хаан” нисэх буудлыг өргөтгөх 158.3 тэрбум иенийн зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Зээл нь 40 жилийн хугацаатай, жилийн 1.1 хувийн хүүтэй бөгөөд эхний 10 жил үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөнө. Зорчигч болон ачаа тээврийн терминал, инженерийн байгууламжуудыг өргөтгөж, жилд хүлээн авах зорчигчийн хүчин чадлыг 1.6 саяас 5.2 саяд хүргэхээр төлөвлөжээ.
Энэ хэмжээний санхүүжилт Японы цахим орчинд ч асуулт дагуулав. Х сүлжээний япон хэл дээрх зарим постод дотоодын нийгмийн хамгаалал, үерт өртсөн иргэдийнхээ асуудлыг түрүүлж шийдэх ёстой байтал гадаадын төсөлд их хэмжээний мөнгө зарцуулж байна хэмээн Засгийн газраа шүүмжилжээ.
Нисэх буудлын санхүүжилт нь Монголын тал эргэн төлөх хөнгөлөлттэй зээл юм. Японы Засгийн газар уг төслийг Монголын бие даасан, тогтвортой хөгжлийг дэмжихийн зэрэгцээ өөрийн компаниудын үйл ажиллагаа, хоёр улсын эдийн засгийн харилцааг өргөжүүлэх ач холбогдолтой гэж тайлбарлаж байна.
Айлчлалаар хөндсөн өөр нэг ажил нь шатахууны нөөц. Монголын нэг сарын хэрэглээг хадгалах агуулахын цогцолбор байгуулахаар хамтран ажиллах бөгөөд ЖАЙКА төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлжээ. Одоогоор агуулахын барилгын санхүүжилт шийдэгдсэн гэхээсээ төслийн тооцоо, судалгааг эхлүүлэх шатанд байна.
Худалдаа, хөрөнгө оруулалтын хувьд ЖЕТРО Монголд төлөөлөгчийн газраа байгуулах саналыг Японы тал дэмжив. Тус байгууллагатай Монголын бүтээгдэхүүнийг Японы зах зээлд гаргах, экспортын нэр төрөл, хэмжээг нэмэгдүүлэх чиглэлээр ажиллана. Мөн “1000 инженер” төслийн дараагийн үе шатыг хэрэгжүүлэх, ЖАЙКА-гийн жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих хоёр шатлалтай зээлийг үргэлжлүүлэхээр мэдээлжээ.
Эдгээр уулзалттай зэрэгцэн МАН-ын аймаг, дүүргийн хороодын удирдлагууд Японд сургалтад хамрагдсан нь Монголд зардлын шүүмжлэл дагуулсан юм. Я.Содбаатар сургалтыг Ерөнхий сайдын айлчлалаас тусдаа, төсвөөс зардал гаргаагүй гэж тайлбарлав. Нам болон урьсан тал зардлыг хариуцсан гэсэн мэдээлэл өгсөн ч нийт дүн, талуудын төлсөн задаргаа уг тайлбарт багтаагүй байна.
Цааш үргэлжлүүлэх ажлууд ч бий. Давхар татвар, нийгмийн хамгааллын хэлэлцээрийг эхлүүлэхээр тохиролцож, “Aeronext” компанитай Монголд дрон үйлдвэрлэх, засварлах тогтолцооны талаар яриа эхлүүлжээ. “Буянт-Ухаа” буудлыг орон нутгийн нислэгт ашиглах менежмент, хурдан галт тэрэг, ногоон устөрөгч, чухал ашигт малтмалын хамтын ажиллагааг мөн хэлэлцсэн. Эдгээрийн хэрэгжих хугацаа, санхүүжилтийн нарийвчилсан нөхцөл айлчлалын үр дүнгийн мэдээлэлд дурдагдаагүй байна.
Эх сурвалж: Монгол Улсын Засгийн газар, Япон дахь Монголын ЭСЯ, Японы ГХЯ, Х-ийн постууд — Yahoo!, Sonin.mn, Өнөөдөр.
