82.6 мянган ажилтан авах хэрэгцээ: Ажлын байрны мэдээллийг нарийвчлах шаардлагатай
Монгол Улсад 2026 оны турш нийт 82.6 мянган ажлын байранд ажилтан авах хэрэгцээ үүснэ гэж Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлтийн барометрийн судалгаагаар тооцжээ. Үүний 90.7 хувь буюу 74.9 мянга нь байнгын ажлын байр, 53.2 хувь нь шинээр бий болох орон тоо байна. Нийт хэрэгцээний 80.5 хувь буюу 66.5 мянга нь оны эхний хагаст, 80.7 хувь буюу 66.6 мянга нь Улаанбаатар хотод төвлөрөх төлөвтэй гарсан. Эдгээр үзүүлэлт хөдөлмөрийн эрэлт хэдий хэмжээтэйгээс гадна хэзээ, хаана, ямар хэлбэрээр бий болж байгааг нарийвчлан харах шаардлагатайг харуулж байна.
Үндэсний статистикийн хорооны Ажиллах хүчний судалгаагаар 2026 оны хоёрдугаар улиралд улсын хэмжээнд 79.3 мянган хүн ажилгүй байсан бөгөөд ажилгүйдлийн түвшин 5.5 хувь болжээ. Ажилгүй хүний тоо өмнөх оны мөн үеэс 13.4 мянгаар өссөн бөгөөд судалгаанд хамрагдсан ажилгүй иргэдийн 32.9 хувь нь ажил хайгаад олдоогүй, 7.7 хувь нь мэргэжил, дадлага, туршлагагүй гэсэн шалтгаан дурдсан байна. Энэ үзүүлэлт нь тухайн улиралд ажилгүй байсан хүний тоог хэмждэг бол 82.6 мянган ажилтан авах хэрэгцээ нь бүтэн жилийн турш шинээр бий болох болон сул байгаа ажлын байрыг хамарсан төлөв юм. Хоёр судалгааг нийлүүлж харахад хөдөлмөрийн зах зээлийн гол асуудал ажлын байрны мэдээлэл, ажилтны ур чадвар, байршил болон ажлын нөхцөлийн уялдаанд төвлөрч байна.
Барилга, цемент, барилгын материалын үйлдвэрлэлд энэ уялдаа онцгой ач холбогдолтой. Талбайн ажилтан, тоног төхөөрөмжийн оператор, цахилгаанчин, гагнуурчин, засварчин, лабораторийн ажилтан зэрэг ажлын байр бүр өөр ур чадвар, үнэмлэх, туршлага шаарддаг. Үйлдвэр болон барилгын талбай хотын төвөөс зайтай байрладаг тохиолдолд тээвэр, байр, хоол, ээлжийн хуваарь ажилтны сонголтод цалинтай адил хүчтэй нөлөөлнө. Ажлын зар дээр зөвхөн албан тушаалын нэр тавихад ажил хайгч өөрт тохирох эсэхээ бүрэн үнэлж чадахгүй бөгөөд компани шаардлага хангахгүй олон анкет боловсруулахад цаг зарцуулдаг.
Ажил олгогч ажлын байр бүрийн цалингийн хүрээ, хийх ажил, шаардах ур чадвар, ажлын байршил, ээлжийн горим, гэрээний хугацаа, тээвэр болон байрны нөхцөлийг нэг загвараар мэдээлдэг бол тохирох ажилтанд хүрэх боломж нэмэгдэнэ. Туршлага дутуу хүнийг сургаж авах боломжтой ажлын байрыг мөн тусад нь тэмдэглэх хэрэгтэй. Ингэснээр мэргэжлийн сургалтын байгууллага ажил олгогчийн бодит хэрэгцээнд тулгуурлан богино хугацааны сургалт зохион байгуулж, ажил хайгч ямар ур чадвар эзэмшвэл тухайн орон тоонд орохоо тодорхой мэднэ. Нээлттэй ажлын байрны мэдээлэл ийнхүү сургалт, зуучлал, ажилд авах үйл явцтай холбогдсоноор 82.6 мянган ажилтан авах хэрэгцээ бодит хөдөлмөр эрхлэлт болон хувирна.
Эрэлтийн газар зүйн төвлөрөл компаниудын хүний нөөцийн бодлогод бас тодорхой дохио өгч байна. Нийт ажилтан авах хэрэгцээний 80.7 хувь Улаанбаатарт төвлөрөхөөр байгаа нь орон нутгийн ажил хайгчдыг нийслэлийн ажлын байртай холбох үед шилжилт, байр, тээврийн зардлыг хамтад нь шийдэх шаардлага үүсгэнэ. Орон нутагт хэрэгжих барилга, үйлдвэр, дэд бүтцийн төслүүдийн хувьд хотын мэргэжилтэй ажилтныг татахын тулд ростер, байр, хоол, тээвэр, гэр бүлтэйгээ зорчих хуваарийг ажлын саналын үндсэн нөхцөлд оруулах хэрэгтэй. Байршлын мэдээлэл тодорхой болох тусам ажилтан авах хугацаа, сонгон шалгаруулалтын зардал болон ажилтны эргэлтийг бууруулах боломж бүрдэнэ.
2026 оны 82.6 мянган ажилтан авах хэрэгцээ хөдөлмөрийн зах зээлд том хэмжээний эрэлт байгааг харууллаа. Энэ эрэлтийг хангах ажил нь салбар, мэргэжил, байршил, ур чадвар, цалин болон ажлын нөхцөлөөр задалсан мэдээллээс эхэлнэ. Барилга, үйлдвэрлэлийн компаниуд хүний нөөцийн хэрэгцээгээ төсөл эхлэхээс өмнө нарийвчлан нийтэлж, сургаж авах орон тоогоо тодорхойлж, тээвэр болон байрны шийдлээ ажлын саналтайгаа хамтатган танилцуулах шаардлагатай. Ажлын байрны мэдээлэл тодорхой болохын хэрээр ажил олгогчийн эрэлт ажил хайгчийн боломжтой илүү хурдан таарч, хөдөлмөрийн зах зээлийн сул нөөц үйлдвэрлэл болон бүтээн байгуулалтад шилжинэ.
Эх сурвалж: Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам — 2026.06.04, Үндэсний статистикийн хороо — Ажилгүй хүн, улирлаар, ҮСХ-ны 2026 оны II улирлын мэдээллийг танилцуулсан мэдээ
